fa مروری بر پتانسیل درمانی اگزوزوم‌ها در بازسازی ضایعات نخاعی ترميم عصبي Neural Repair مروری Review --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> سیستم عصبی مرکزی (CNS)، که شامل مغز ونخاع است یک سیستم بسیار پیچیده و آسیب‌پذیر است و آسیب‌های مؤثر بر آن، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، یک چالش بزرگ سلامت محسوب می‌شود. در حال حاضر، درمان آسیب‌های CNS همچنان یکی از چالش‌های اصلی در پزشکی است، زیرا هیچ کدام از درمان‌های موجود نمی‌توانند ساختار و عملکرد از دست رفته را به طور کامل بازیابی کنند. استراتژی‌های مختلفی برای بهبود، ترمیم و بازسازی CNS بررسی شده است که در میان آنها رویکردهای مبتنی بر سلول‌های بنیادی، به ویژه با استفاده از سلول‌های بنیادی مزانشیمی (MSCs)، به‌عنوان یک عامل درمانی بسیار امیدوارکننده ظاهر شده‌اند. اگزوزوم‌های ترشح شده از MSCها می‌توانند نقش مهمی در ترمیم آسیب CNS به‌عنوان یک عامل درمانی با عوارض جانبی کمتر ایفا کنند. شواهد رو به رشدی نشان می‌دهد که&nbsp;MSCها اثرات مفیدی را در مدل‌های آسیب CNS در درجه اول از طریق مکانیسم‌های پاراکرین اعمال می‌کنند که از طریق آنها فاکتورهای رشد، کموکاین‌ها، سیتوکین‌ها و وزیکول‌های کوچک خارج سلولی را ترشح می‌کنند که از محافظت عصبی و ترمیم بافت پشتیبانی می‌کنند. جالب توجه است که در میان این مولکول‌های پاراکرین، اگزوزوم‌ها ممکن است بیشترین ارزش درمانی را داشته باشند و بنابراین به طور گسترده توسط محققان مورد مطالعه قرار می‌گیرند. اگزوزوم‌ها، که وزیکول‌های خارج سلولی با منشأ آندوپلاسمی با قطر 30 تا 150 نانومتر هستند، نقش مهمی در ارتباطات بین سلولی ایفا می‌کنند و به عاملی مناسب برای دارورسانی تبدیل شده‌اند.<strong> نتیجه‌گیری:</strong> اگزوزوم‌های مشتق از سلول‌های بنیادی مزانشیمی ممکن است بر بسیاری از محدودیت‌های مرتبط با درمان‌های مبتنی بر سلول در آسیب‌های سیستم عصبی مرکزی غلبه کنند. این رویکرد درمانی می‌تواند یک استراتژی ایمن ومؤثر برای ترویج بازسازی عصبی ارائه دهد. تحقیقات مداوم در مورد مکانیسم‌ها و کاربرد بالینی آن‌ها می‌تواند به پیشرفت رویکردهای درمانی جدید برای آسیب‌های سیستم عصبی مرکزی کمک کند.<span style="font-family:"B Nazanin""></span><br> <br> &nbsp; <strong>Introduction: </strong>The central nervous system (CNS), comprising the brain and spinal cord, is a highly complex and vulnerable system, and injuries affecting it represent a major health challenge, particularly in developing countries. Currently, the treatment of CNS injuries remains one of the major challenges in medicine, as no available therapy can fully restore lost structure and function. Various strategies have been explored to promote CNS repair and regeneration, among which stem cell&ndash;based approaches have emerged as particularly promising, especially utilizing mesenchymal stem cells (MSCs). Exosomes secreted from MSCs can play an important role in repairing CNS damage as a therapeutic agent with fewer side effects. A growing body of evidence indicates that MSCs exert beneficial effects in CNS injury models primarily through paracrine mechanisms, through which they secrete growth factors, chemokines, cytokines, and small extracellular vesicles that support neuroprotection and tissue repair. Interestingly, among these paracrine molecules, exosomes may have the greatest therapeutic value and are therefore being extensively studied by researchers. Exosomes, which are extracellular vesicles of endoplasmic origin with a diameter of 30&ndash;150 nm, play an important role in intercellular communication and have become a suitable agent for drug delivery. <strong>Conclusion:</strong> MSC-derived exosomes may overcome many of the limitations associated with cell-based therapies in CNS injuries. This therapeutic approach may provide a safe and effective strategy for promoting neural regeneration. Continued research into their mechanisms and clinical translation may contribute to the advancement of new therapeutic approaches for CNS injuries.<br> &nbsp; سلول‌های بنیادی مزانشیمی, وزیکول‌های خارج سلولی, سیتوکین‌ها Mesenchymal Stem Cells, Extracellular Vesicles, Cytokines 93 107 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-1218-1&slc_lang=fa&sid=1 mahdieh ghiasi مهدیه قیاثی mahdieh.ghiasi@yahoo.com 100319475328460029905 100319475328460029905 No Brain and Spinal Cord Injury Research Center, Neuroscience Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ضایعات مغزی و نخاعی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران khalil pestehi خلیل پسته ای jafarian.m34@gmail.com 100319475328460029906 100319475328460029906 No Brain and Spinal Cord Injury Research Center, Neuroscience Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ضایعات مغزی و نخاعی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران maryam Jafarian مریم جعفریان khalilpesteh@yahoo.com 100319475328460029907 100319475328460029907 Yes Brain and Spinal Cord Injury Research Center, Neuroscience Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ضایعات مغزی و نخاعی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران setareh Ebrahimi ستاره ابراهیمی setareh.ebrahimi3435@gmail.com 100319475328460029908 100319475328460029908 No Brain and Spinal Cord Injury Research Center, Neuroscience Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ضایعات مغزی و نخاعی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Amirhossein ghiasi امیر حسین قیاثی gha62497@gmail.com 100319475328460029909 100319475328460029909 No Shefa Neuroscience Research Center, Khatam Alanbia Hospital, Tehran, Iran مرکز تحقیقات علوم اعصاب شفا، بیمارستان خاتم الانبیاء، تهران، ایران amirabas Salamat امیرعباس سلامت salamatuni18@gmail.com 100319475328460029910 100319475328460029910 No Brain and Spinal Cord Injury Research Center, Neuroscience Research Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات ضایعات مغزی و نخاعی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران