fa تأثیر برنامه تنظیم هیجان مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی بر حافظه فعال نوجوانان مبتلا به اختلالات هیجانی و دارای سابقه مصرف مواد روانشناسی Psycology پژوهشي Research --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> با توجه به همبودی اختلالات هیجانی و سوءمصرف مواد در نوجوانان، و همچنین تأثیر منفی این شرایط بر کارکردهای شناختی از جمله حافظه فعال، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی یک برنامه تنظیم هیجان مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی بر حافظه فعال نوجوانان مبتلا به اختلالات هیجانی و دارای سابقه مصرف مواد انجام شد. <strong>مواد و روش‌ها: </strong>این مطالعه نیمه‌آزمایشی با استفاده از طرح دو گروهی (آزمایش و کنترل) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری انجام پذیرفت. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه نوجوانان مبتلا به اختلالات هیجانی و دارای سابقه سوءمصرف مواد در سال 1403 بود که در مراکز ترک اعتیاد وابسته به سازمان بهزیستی تهران تحت درمان قرار داشتند. بیست و هشت نوجوان به روش هدفمند انتخاب شده و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش یا کنترل (۱۴ شرکت‌کننده در هر گروه) گمارده شدند. گروه آزمایش ۱۷ جلسه مداخله تنظیم هیجان مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی را دریافت کردند، در حالی که گروه گواه تنها در برنامه‌های معمول مرکز مشارکت داشتند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون حافظه فعال کودکان ارجمندنیا (1396) و پرسشنامه اطلاعات جمعیت‌شناختی بود که در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری اجرا شدند. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیره با اندازه‌گیری‌های مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که برنامه تنظیم هیجان مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی باعث افزایش میانگین نمرات مجری مرکزی، صفحه‌ دیداری- فضایی و حلقه واج‌شناختی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل می‌شود. همان نتایج در آزمون پیگیری مشاهده شد که نشان دهنده تداوم اثرات برنامه تنظیم هیجان مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی بر مولفه‌های مذکور می‌باشد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به اثرات مثبت برنامه تنظیم هیجان مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی، این مداخله می‌تواند به‌عنوان یک روش مؤثر جهت بهبود عملکرد حافظه فعال نوجوانان مبتلا به اختلالات هیجانی و دارای سابقه مصرف مواد مورد استفاده قرار گیرد.<br> &nbsp; <strong>Introduction: </strong>Considering the coexistence of emotional disorders and substance abuse in adolescents, as well as the negative impact of these conditions on cognitive functions, including working memory, this study aimed to evaluate the effectiveness of an emotion regulation program based on a transdiagnostic approach on the working memory of adolescents with emotional disorders and a history of drug use. <strong>Materials and Methods:</strong> This quasi-experimental study was conducted using two groups (experimental and control) among three stages: pre-test, post-test, and follow-up. The research population included all adolescents with emotional disorders and a history of drug abuse in 2024 who were receiving treatment at addiction rehabilitation centers affiliated with the Tehran Welfare Organization. Twenty-eight adolescents were selected purposively and randomly assigned to either the experimental or control group (14 participants in each group). The experimental group received 17 sessions of an emotion regulation intervention based on a transdiagnostic approach, while the control group participated only in the center&rsquo;s regular programs. The research instruments included the Arjomandnia Children&rsquo;s Working Memory Test (2017) and a demographic information questionnaire, which were administered during the pre-test, post-test, and follow-up stages. Data were analyzed using repeated-measures multivariate analysis of covariance in SPSS version 27. <strong>Results:</strong> The results revealed that our emotion regulation program increased the mean scores of the central executive, visuospatial sketchpad, and phonological loop in the experimental group compared to the control group. These findings were also observed in the follow-up assessment, indicating the persistence of the effects of the transdiagnostic-based emotion regulation program on the aforementioned components. <strong>Conclusion: </strong>Given the positive effects of the emotion regulation program based on the transdiagnostic approach, it may be used as an effective method for improving the working memory performance of adolescents with emotional disorders and a history of drug use.<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span><br> &nbsp; همبودی, مطالعات پیگیری, نظرسنجی‌ها و پرسشنامه‌ها, اختلالات مرتبط با مواد Comorbidity, Follow-Up Studies, Surveys and Questionnaires, Substance-Related Disorders 0 0 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-1242-1&slc_lang=fa&sid=1 sabah vatani صباح وطنی sabah.vatani@gmail.com 100319475328460029955 100319475328460029955 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Ali Akbar Arjmand Nia علی اکبر ارجمندنیا arjmandnia@ut.ac.ir 100319475328460029956 100319475328460029956 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Sogand Ghasemzade سوگند قاسم زاده s.ghasemzadeh@ut.ac.ir 100319475328460029957 100319475328460029957 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Bagher Ghobari-Bonab باقر غباری بناب bghobari@ut.ac.ir 100319475328460029958 100319475328460029958 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران