fa طراحی و روان‌سنجی پرسشنامه رشد همه‌جانبۀ کودکان پیش‌دبستانی روانشناسی Psycology پژوهشي Research --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه: </strong>در دورۀ پیش‌دبستان، ارزیابی رشد در همۀ حیطه‌ها نقش مهمی در پایش وضعیت کودکان، تصمیم‌گیری آموزشی و برنامه‌ریزی مداخلات دارد. بااین‌حال، در ایران ابزار یکپارچه و بومی که بتواند تمام ابعاد رشد کودکان پیش دبستانی را هم‌زمان ارزیابی کند وجود ندارد. بنابراین، هدف پژوهش حاضر، ساخت و بررسی روان‌سنجی یک ابزار جامع و سازگار با فرهنگ ایرانی برای سنجش رشد همه‌جانبۀ کودکان پیش‌دبستانی بود. <strong>مواد و روش‌ها: </strong>روش پژوهش، توصیفی و از نوع طراحی و روان‌سنجی ابزار بود. در گام نخست، مؤلفه‌های اصلی رشد همه‌جانبه کودکان با استفاده از تحلیل اسنادی و تحلیل محتوای منابع معتبر شناسایی شد؛ سپس گویه‌های مرتبط تدوین و نسخۀ اولیۀ ابزار تهیه گردید و فرایند روان‌سنجی آغاز شد. جامعۀ آماری شامل والدین کودکان پیش‌دبستانی (6-5 ساله) شهر آمل بود که 680 نفر (354 زن و 326 مرد) از آنها با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. <strong>یافته‌ها:</strong> در تحلیل روایی صوری و محتوا، گویه‌هایی که مقدار شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) آن‌ها بیش از 0/62 بود، در نسخه نهایی ابزار حفظ شدند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با استفاده از روش مؤلفه‌های اصلی و چرخش واریماکس، استخراج شش عامل متمایز را نشان داد که در مجموع 78/18 درصد از واریانس کل گویه‌ها را تبیین کردند. بررسی همبستگی میان نمرات ابزار و معیار مرجع یعنی پرسشنامه رشد اوایل زندگی (EDI) نیز روایی هم‌زمان مطلوبی را نشان داد (0/686=r). مقدار آلفای کرونباخ برای کل مقیاس 0/822 و برای مؤلفه‌ها در دامنه 0/74 تا 0/88 به دست آمد، که بیانگر پایایی درونی مناسب ابزار است. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> ابزار طراحی‌شده با پوشش جامع تمامی ابعاد رشد کودکان پیش‌دبستانی به ویژه گنجاندن بُعد نوآورانۀ اخلاقی&ndash; معنوی، و با شواهد روان‌سنجی مطلوب، قادر است رشد کودکان پیش‌دبستانی را به‌طور معتبر و پایا ارزیابی کند و به‌عنوان یک ابزار متناسب با زمینه فرهنگی ایران، برای پژوهش‌ها و برنامه‌ریزی‌های تربیتی مورد استفاده قرار گیرد.<span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span><br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> In the preschool period, assessing development across all domains plays an essential role in monitoring children&rsquo;s status, guiding educational decisions, and planning interventions. However, there is no integrated, culturally grounded instrument capable of simultaneously evaluating all developmental dimensions of preschool children in Iran. Therefore, the present study aimed to develop and psychometrically evaluate a comprehensive, culturally appropriate tool for assessing the holistic development of preschoolers. <strong>Materials and Methods:</strong> The research was descriptive and focused on instrument design and psychometric evaluation. In the first step, the main components of children&rsquo;s holistic development were identified through document analysis and content analysis of credible sources. Relevant items were then developed, and the initial version of the questionnaire was prepared, followed by the psychometric evaluation process. The statistical population included parents of preschool children aged 5&ndash;6 years in Amol, Iran, among whom 680 individuals (354 women and 326 men) were selected through cluster random sampling. <strong>Results:</strong> In the face and content validity analyses, items with a Content Validity Ratio greater than 0.62 were retained in the final version of the questionnaire. Exploratory factor analysis using the principal components method with varimax rotation extracted six distinct factors, which together explained 78.2% of the total variance of the items. The correlation between the questionnaire scores and the reference criterion, the Early Development Instrument, demonstrated desirable concurrent validity (r = 0.686). Cronbach&rsquo;s alpha for the overall questionnaire was 0.822, with values ranging from 0.74 to 0.88 across individual components, indicating satisfactory internal consistency. <strong>Conclusion: </strong>The developed questionnaire covers all dimensions of preschool children&rsquo;s growth, including the innovative moral&ndash;spiritual domain, and demonstrates strong psychometric properties. It can reliably and validly assess preschool children&rsquo;s development and serve as a culturally appropriate tool for research and educational planning in Iran.<br> &nbsp; نوجوانان, انگیزش, تاب‌آوری روان‌شناختی, روان‌شناسی تربیتی, سازگاری روان‌شناختی Adolescent, Motivation, Resilience, Psychological, Psychology, Educational, Adaptation, Psychological 43 54 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-1264-1&slc_lang=fa&sid=1 Siyamak Tahmasebi سیامک طهماسبی si.tahmasebi@uswr.ac.ir 100319475328460029865 100319475328460029865 No Department of Preschool Education, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش پیش‌دبستانی، علوم توان‌بخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Moslem Arian مسلم آرین Arianmoslem@yahoo.com 100319475328460029866 100319475328460029866 No Department of Preschool Education, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش پیش‌دبستانی، علوم توان‌بخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Mojgan Sharameh مژگان شرامه mozhgansharameh1990@gmail.com 100319475328460029867 100319475328460029867 No Department of Preschool Education, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش پیش‌دبستانی، علوم توان‌بخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Mansoureh Karimzadeh منصوره کریمزاده mkarimz2000@gmail.com 100319475328460029868 100319475328460029868 Yes Department of Preschool Education, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش پیش‌دبستانی، علوم توان‌بخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Razieh Bidhendi راضیه بیدهندی Ra.bidhendi@uswr.ac.ir 100319475328460029869 100319475328460029869 No Department of Biostatistics and Epidemiology, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، علوم توان‌بخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران