fa اثرات کورکومین بر تغییرات هیستومورفومتری و استرس اکسیداتیو هیپوکمپ و مخچه ناشی از نانوپلاستیک پلی‌استایرن در موش‌های صحرایی نر نوروفیزیوپاتولوژی Neurophysiopathology پژوهشي Research --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> نانوپلاستیک‌ها آلاینده‌های نوظهور محیط‌زیستی هستند که توانایی عبور از سد خونی- مغزی را دارند و از طریق القای استرس اکسیداتیو، موجب سمیت عصبی شوند. کورکومین، یک ترکیب پلی‌فنولی طبیعی، دارای خواص آنتی‌اکسیدانی و محافظت‌کننده عصبی قدرتمندی است. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات محافظتی کورکومین در برابر تغییرات بافت‌شناسی و اکسیداتیو القاشده توسط نانوپلاستیک‌های پلی‌استایرن در بافت مغز موش صحرایی انجام شد. <strong>مواد و روش<span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:12.0pt">&lrm;</span>ها:</strong> در این مطالعه، ۳۲ سر موش صحرایی نر بالغ نژاد اسپراگ- داولی به‌طور تصادفی به چهار گروه شامل کنترل، نانوپلاستیک‌های پلی‌استایرن (PS-NPs؛ ۱۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم)، کورکومین (۲۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم) و PS-NPs + کورکومین تقسیم شدند. تیمارها به‌صورت خوراکی و از طریق گاواژ، به مدت ۶۰ روز متوالی تجویز شدند. پارامترهای هیستومورفومتریک هیپوکامپ و مخچه مورد ارزیابی قرار گرفتند. همچنین، شاخص‌های استرس اکسیداتیو شامل ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل (TAC)، وضعیت اکسیدانی کل (TOS) و شاخص استرس اکسیداتیو (OSI) در بافت مغز اندازه‌گیری شدند. <strong>یافته<span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:12.0pt">&lrm;</span>ها:</strong> مواجهه با PS-NPs موجب کاهش معنی‌دار ضخامت لایه هرمی و تراکم نورونی در ناحیه CA1، همچنین کاهش پارامترهای ساختاری در شکنج دندانه‌دار شد (0/05>P). علاوه بر این، در گروه دریافت‌کننده PS-NPs، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل به‌طور معنی‌داری کاهش یافت، در حالی‌که وضعیت اکسیدانی تام و شاخص استرس اکسیداتیو به‌طور معنی‌داری افزایش یافتند (0/05>P). تجویز همزمان کورکومین و PS-NPs در مقایسه با گروه PS-NPs، موجب بهبود معنی‌دار پارامترهای بافت‌شناسی و کاهش استرس اکسیداتیو شد (0/05>P). با این حال، تغییرات ایجاد شده در مخچه از نظر آماری معنی‌دار نبودند.<strong> نتیجه<span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:12.0pt">&lrm;</span>گیری:</strong> نانوپلاستیک‌های پلی‌استایرن از طریق القای استرس اکسیداتیو موجب آسیب ساختاری در مغز، به‌ویژه در هیپوکامپ، می‌شوند. کورکومین اثرات محافظت‌کننده عصبی قابل‌توجهی از خود نشان می‌دهد که احتمالاً از طریق خواص آنتی‌اکسیدانی آن اعمال می‌شود.<br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> Nanoplastics are emerging environmental pollutants capable of crossing the blood&ndash;brain barrier and inducing oxidative stress-mediated neurotoxicity. Curcumin, a natural polyphenolic compound, possesses potent antioxidant and neuroprotective properties. The present study aimed to investigate the protective effects of curcumin against polystyrene nanoplastic-induced histological and oxidative alterations in rat brain tissue. <strong>Materials and Methods:</strong> Thirty-two adult male Sprague&ndash;Dawley rats were randomly assigned to four groups: control, polystyrene nanoplastics (PS-NPs; 10 mg/kg), curcumin (200 mg/kg), and PS-NPs + curcumin. Treatments were administered orally by gavage for 60 consecutive days. Histomorphometric parameters of the hippocampus and cerebellum were evaluated. In addition, oxidative stress markers including total antioxidant capacity (TAC), total oxidant status (TOS), and oxidative stress index (OSI) were measured in brain tissue. <strong>Results: </strong>Exposure to PS-NPs significantly reduced pyramidal layer thickness and neuronal density in the CA1 region, as well as structural parameters in the dentate gyrus. Moreover, TAC significantly decreased, whereas TOS and OSI significantly increased in the PS-NPs group. Co-administration of curcumin and PS-NPs significantly improved histological parameters and attenuated oxidative stress compared with the PS-NPs group. However, cerebellar alterations were not statistically significant. <strong>Conclusion:</strong> Polystyrene nanoplastics induce structural brain damage via oxidative stress, particularly in the hippocampus. Curcumin exerts significant neuroprotective effects, possibly through its antioxidant properties.<br> &nbsp; محافظت عصبی, بافت‌شناسی, آنتی‌اکسیدان, شکنج دندانه‌دار Neuroprotection, Histology, Antioxidants, Dentate Gyrus 0 0 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-1215-2&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Moradi حمید رضا مرادی hr.moradi@shirazu.ac.ir 100319475328460030286 100319475328460030286 No Department of Basic Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Mohammad Mahdi Moleei محمدمهدی ملائی m.mahdimolaeei1383@gmail.com 100319475328460030287 100319475328460030287 No Department of Basic Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Bardia Firouzi بردیا فیروزی bardiafiroozi030@gmail.com 100319475328460030288 100319475328460030288 No Department of Basic Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Zabihollah Khaksar ذبیح اله خاکسار Khaksar@shirazu.ac.ir 100319475328460030289 100319475328460030289 Yes Department of Basic Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران