fa نیاسین (ویتامین B3) در بیماری‌های تحلیل برنده عصبی: مروری بر تأثیر آن در بیماری‌‌های آلزایمر، پارکینسون و هانتینگتون نوروفیزیوپاتولوژی Neurophysiopathology مروری Review --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> بیماری‌های تحلیل برنده عصبی نظیر آلزایمر، پارکینسون و هانتینگتون با تخریب پیشرونده نورون‌ها و بروز اختلالات شناختی و حرکتی مشخص می‌شوند. مطالعات اخیر بر نقش حیاتی ریزمغذی‌ها، به‌ویژه ویتامین B3 (نیاسین)، در حفظ عملکرد سیستم عصبی مرکزی تأکید دارند. نیاسین به‌عنوان پیش‌ساز کوآنزیم‌های ضروری NAD⁺ (نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید) و NADP ⁺ (نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید فسفات) عمل می‌کند که در فرآیندهای کلیدی سلولی از جمله متابولیسم انرژی، ترمیم DNA، تنظیم اپی‌ژنتیک و پاسخ به استرس اکسیداتیو مشارکت دارند. کاهش سطح NAD⁺ در مغز بیماران مبتلا به اختلالات تحلیل برنده عصبی با افت فعالیت آنزیم‌های وابسته به NAD⁺ مانند SIRT1 (سیرتوئین 1) و PARPs (پلی ADP‐ریبوز پلی‌مراز) همراه است. شواهد تجربی و بالینی نشان می‌دهد که تجویز نیاسین یا مشتقات آن مانند نیکوتین‌آمید و نیکوتین‌آمید ریبوزید می‌تواند عملکرد شناختی را بهبود بخشد، التهاب عصبی را کاهش دهد، نوروژنز را تقویت کند و از نورون‌ها محافظت نماید. با این حال، اثربخشی و ایمنی بلندمدت این ترکیبات در انسان همچنان به‌طور کامل مشخص نشده است. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> این مرور، تحلیل جامعی از مکانیسم‌های مولکولی نیاسین و ظرفیت درمانی آن در سه بیماری عمده تحلیل برنده عصبی ارائه می‌دهد و فرصت‌های جدیدی را برای مداخلات تغذیه‌ای و دارویی با هدف تعدیل متابولیسم NAD⁺ برجسته می‌سازد.<span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span><br> &nbsp; <strong>Introduction: </strong>Neurodegenerative diseases such as Alzheimer&#39;s, Parkinson&#39;s, and Huntington&#39;s diseases are marked by progressive neuronal loss and cognitive and motor impairments. Recent studies emphasize the crucial role of micronutrients, particularly vitamin B3 (niacin), in maintaining central nervous system function. Niacin acts as a precursor to the essential coenzymes NAD⁺ (Nicotinamide adenine dinucleotide) and NADP⁺ (Nicotinamide adenine dinucleotide phosphate), which participate in key cellular processes including energy metabolism, DNA repair, epigenetic regulation, and oxidative stress responses. Reduced NAD⁺ levels in the brains of patients with neurodegenerative disorders are associated with decreased activity of NAD⁺-dependent enzymes such as SIRT1 (Sirtuin 1) and PARPs (Poly ADP-ribose polymerase). Experimental and clinical evidence suggests that administration of niacin or its derivatives, such as nicotinamide and nicotinamide riboside, may improve cognitive function, reduce neuroinflammation, promote neurogenesis, and protect neurons. However, the long-term efficacy and safety of these compounds in humans remain to be fully determined. <strong>Conclusion:</strong> This review provides a comprehensive analysis of the molecular mechanisms of niacin and its therapeutic potential in the three major neurodegenerative disorders, highlighting new opportunities for nutritional and pharmacological interventions aimed at modulating NAD⁺ metabolism.<br> &nbsp; محافظت عصبی, بیماری‌های تحلیل برنده عصبی, سیستم عصبی,استرس اکسیداتیو, نوروژنز Neuroprotection, Neurodegenerative Diseases, Nervous System, Oxidative Stress, Neurogenesis 67 81 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-1215-1&slc_lang=fa&sid=1 Zabihollah Khaksar ذبیح اله خاکسار khaksar@shirazu.ac.ir 100319475328460029995 100319475328460029995 Yes Department of Basic Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Hamid Reza Moradi حمیدرضا مرادی hr.moradi@shirazu.ac.ir 100319475328460029996 100319475328460029996 No Department of Basic Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران