fa اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر بهبود بر علائم مثبت و منفی و بینش شناختی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی مزمن روانشناسی Psycology پژوهشي Research --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> اسکیزوفرنی مزمن یکی از ناتوان‌کننده‌ترین اختلالات روانپزشکی است که با علائم مثبت و منفی و همچنین نقص در بینش شناختی مشخص می‌شود. باتوجه‌به محدودیت اثربخشی درمان‌های دارویی، بررسی مداخلات روانشناختی نوین از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر بهبودی در کاهش علائم مثبت و منفی و ارتقای بینش شناختی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی مزمن انجام شد. <strong>مواد و روش‌ها: </strong>این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری یک‌ماهه انجام شد. نمونه شامل ۳۰ بیمار مبتلا به اسکیزوفرنی مزمن ساکن در مراکز توانبخشی شهر اردبیل بود که با روش در دسترس انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تخصیص یافتند. گروه آزمایش طی چهار هفته در هشت جلسه ۶۰ دقیقه‌ای درمان شناختی مبتنی بر بهبودی شرکت کرد، درحالی‌که گروه کنترل هیچ نوع مداخله‌ای دریافت نکرد. برای سنجش متغیرها از مقیاس علائم مثبت و منفی (PANSS) و مقیاس بینش شناختی بک استفاده شد. <strong>یافته‌ها:</strong> یافته‌ها نشان داد درمان شناختی مبتنی بر بهبودی منجر به کاهش معنی‌دار علائم مثبت، علائم منفی و نابسامانی در گروه آزمایش در طول زمان شد؛ بااین‌حال، اثر تعاملی گروه و زمان از نظر آماری معنی‌دار نبود. همچنین این درمان بهبود چشمگیری در بینش شناختی شامل افزایش خودبازتابی و کاهش قطعیت نسبت به باورها ایجاد کرد. این تغییرات در پیگیری یک‌ماهه نیز پایدار ماند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> درمان شناختی مبتنی بر بهبودی می‌تواند به‌عنوان رویکردی مکمل برای کاهش نسبی علائم روان‌پریشی و تقویت بینش شناختی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی مزمن مورد استفاده قرار گیرد. پایداری نسبی آثار این درمان نشان می‌دهد اجرای آن در مراکز توان‌بخشی روانپزشکی می‌تواند سودمندی بالینی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد.<span style="font-family:"B Nazanin""></span><br> &nbsp; <strong>Introduction:</strong> Chronic schizophrenia is one of the most disabling psychiatric disorders, characterized by positive and negative symptoms, as well as deficits in cognitive insight. Given the limited effectiveness of pharmacological treatments, examining novel psychological interventions is of particular importance. This study aimed to evaluate the effectiveness of recovery-oriented cognitive therapy in reducing positive and negative symptoms and enhancing cognitive insight in patients with chronic schizophrenia. <strong>Materials and Methods:</strong> This semi-experimental study employed a pretest&ndash;posttest design with a control group and one-month follow-up. The sample consisted of 30 patients with chronic schizophrenia residing in rehabilitation centers in Ardabil, Iran, who were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups in equal numbers. The experimental group received eight 60-minute recovery-oriented cognitive therapy sessions over four weeks, while the control group received no intervention. The data were collected using the Positive and Negative Syndrome Scale and the Beck Cognitive Insight Scale. <strong>Results:</strong> The results indicated that recovery-oriented cognitive therapy led to a significant reduction in positive symptoms, negative symptoms, and disorganization within the experimental group over time; however, the interaction effect between group and time did not reach statistical significance. Moreover, recovery-oriented cognitive therapy significantly improved cognitive insight, including increased self-reflectiveness and decreased self-certainty. These changes remained stable at the one-month follow-up.<strong> Conclusion:</strong> Recovery-oriented cognitive therapy may serve as a complementary approach to partially reducing psychotic symptoms and enhancing cognitive insight in patients with chronic schizophrenia. The relative stability of these effects indicates that the implementation of recovery-oriented cognitive therapy within psychiatric rehabilitation centers may offer meaningful clinical benefits.<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span><br> &nbsp; درمان شناختی رفتاری, اختلالات روانی, توان‌بخشی, شناخت, بیماری مزمن Cognitive Behavioral Therapy, Psychotic Disorders, Rehabilitation, Cognition, Chronic Disease 37 50 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-1234-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadise Eyvazzadeh Gharajeh حدیثه عیوض زاده قراجه hadise.evzd79@gmail.com 100319475328460029378 100319475328460029378 No Department of Clinical Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Samira Talebi سمیرا طالبی stalebi523@gmail.com 100319475328460029379 100319475328460029379 No Department of Clinical Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Shayan Farzizadeh شایان فرضی زاده Shayanfarzizadeh@gmail.com 100319475328460029380 100319475328460029380 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Akbar Atadokht اکبر عطادخت khadijeh_eyvazzadeh.1398@yahoo.com 100319475328460029381 100319475328460029381 Yes Department of Clinical Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران