fa نقش آپتامرها در درمان گلیوبلاستوم مولتی‌فرم نوروبيولوژي مولكولي Molecular Neurobiology مروری Review --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه: </strong>گلیوبلاستوم مولتی‌فرم یا گلیوما درجه ۴ متداول‌ترین و تهاجمی‌ترین تومور اولیه مغز انسان است. گلیوبلاستوم مولتی‌فرم اولیه که به طور خود به خودی از سلول‌های گلیا ایجاد می‌شود و اکثریت قریب به اتفاق گلیوبلاستوم مولتی‌فرم را تشکیل می‌دهند معمولاً مربوط به تقویت و جهش گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی، حذف فسفاتاز و (tensin homolog (PTEN روی کروموزوم 10، حذف P16 و جهش در پروموتور TERT می‌شود. علی‌رغم پیشرفت‌های درمانی در چند دهه اخیر میانگین زمان زنده ماندن بیماران مبتلا به گلیوبلاستوم مولتی‌فرم 12/1 تا 14/6 ماه بعد از تشخیص است و تنها 5-3 درصد از بیماران بیش از ۳ سال زنده می‌مانند. تأثیر درمان‌های معمول شامل: جراحی، رادیوتراپی، شیمی درمانی و ترکیب رادیوتراپی و شیمی درمانی اثر بسیار کمی دارند. هرچند جراحی و استفاده از Temozolomideدر طول و بعد از دوره رادیوتراپی زمان زنده مانده بیماران را افزایش می‌دهد، اما آن‌ها دارای عوارض جانبی متعددی هستند. بنابراین معرفی یک دارو جدید که قادر به مهار رشد سلول گلیوبلاستوم مولتی‌فرم، تکثیر، متاستاز و تهاجم است، نیاز است. از آنجایی که سلول‌های سرطانی دارای مولکول‌های سطحی هستند که بیش از حد بیان شده و تغییر یافته هستند، ساختارهای مولکولی به نام آپتامر با استفاده از فرایند SELEX<span style="color:#FFFFFF;">ر</span>(Systematic Evolution of Ligands by Exponential enrichment) برای مورد هدف قرار دادن مولکول‌های سطحی طراحی شده‌اند. تا امروز آپتامرهای زیادی با مزایا و معایب برای درمان بیماری‌های مختلف از جمله سرطان که در این مطالعه مورد بحث قرار گرفته‌است، به کار برده شده‌اند. <strong>نتیجه‌گیری</strong>: اخیراً با استفاده از فرایند SELEX که نشان‌دهنده پتانسیل بالای آپتامرها در مدیریت گلیوبلاستوم مولتی‌فرم است، چندین آپتامر با قابلبیت شناسایی بالای گلیوبلاستوم مولتی‌فرم طراحی شده است. <strong>Introduction:</strong> Glioblastoma multiform (GBM) or grade IV glioma is the most common and aggressive primary human brain tumor. Primary GBMs which arise spontaneously from glial cells and represent the vast majority of GBM are usually related to epidermal growth factor receptor amplification and mutations, deletion of phosphatase and tensin homolog (PTEN) on chromosome 10, p16 deletion, and TERT promoter mutation. Despite advances in treatment over the past few decades the median survival time of GBM patients is 12.1-14.6 months after diagnosis and only 3-5% of patients survive longer than 3 years. The effect of usual treatments, including surgery, radiotherapy, chemotherapy, and a combination of radiotherapy and chemotherapy, have extremely low effectiveness. Although surgery and temozolomide application during and after radiotherapy increases patient survival time, they have various side effects. Therefore, introducing a novel drug that able to inhibit GBM cell growth, proliferation, migration, and invasion is required. Since cancer cells have surface molecules that are over-expressed or altered, the molecular structures called aptamers have been designed using systematic evolution of ligands by exponential enrichment (SELEX) process to target these surface molecules. To date, several aptamers with advantages and disadvantages have been applied for the treatment of different diseases, including cancer, that are discussed in this study. <strong>Conclusion:</strong> Several aptamers with high capacity in the detection of GBM have been recently designed using the SELEX process that shows the high potential of aptamers in the management of GBM. گلیوبلاستوما, آپتامرهای نوکلئوتیدی, الیگودندروگلیوما Glioblastoma, Aptamers, Nucleotide, Oligodendroglia 91 105 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-24-1349&slc_lang=fa&sid=1 Sadegh Shirian صادق شیریان Shiran85@gmail.com, rezakhetvan@gmail.com 100319475328460019926 100319475328460019926 Yes Department of Pathobiology, School of Veterinary Medicine, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Reza Khetvan-Hafshejani رضا ختوان هفشجانی 100319475328460019927 100319475328460019927 No Department of Pathobiology, School of Veterinary Medicine, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Ehsan Ali احسان عالی 100319475328460019928 100319475328460019928 No Department of Pharmacology, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran گروه فارماکولوژی، دانکشده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Mostafa Modarres Mousavi مصطفی مدرس موسوی 100319475328460019929 100319475328460019929 No a. Department of Nanobiotechnology, Faculty of Biological Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. b Shefa Neuroscience Research Center, Khatam Alanbia Hospital, Tehran, Iran الف. گروه نانوبیوتکنولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. ب. مرکز تحقیقات علوم اعصاب شفا، بیمارستان خاتم‌الانبیاء ، تهران، ایران Sara Abdollahi سارا عبدالهی 100319475328460019930 100319475328460019930 No a. Department of Pathobiology, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran. b. Shefa Neuroscience Research Center, Khatam Alanbia Hospital, Tehran, Iran الف. گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. ب. مرکز تحقیقات علوم اعصاب شفا، بیمارستان خاتم‌الانبیاء ، تهران، ایران Nasrin Lotfi Bakhshaiesh نسرین لطفی بخشایش 100319475328460019931 100319475328460019931 No Department of Tissue Engineering, Faculty of Advanced Technologies in Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بافت، دانشکده فن اوری های نوین، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران