fa مقایسۀ اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با درمان متمرکز بر شفقت بر تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس روانشناسی Psycology پژوهشي Research --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> چون مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) هم بر جسم و هم بر روان تأثیر می‌گذارد، افراد مبتلا به ام اس باید به ‌وسیلۀ مداخلات دارویی و روانشناختی درمان شوند. مداخلات روانشناختی شامل استفاده از انواع رویکردهای مشاوره و روان‌درمانی، مانند شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان متمرکز بر شفقت است. هدف از این مطالعه مقایسۀ اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان متمرکز بر شفقت بر تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی بیماران مبتلا به ام اس بود. <strong>مواد و روش‌ها:</strong> این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. این مطالعه شامل کلیۀ مردان مبتلا به ام اس شهر تبریز بود که در سال 1397 عضو انجمن ام اس بودند. در مجموع 30 مرد با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند. اعضای هر دو گروه آزمایشی به‌ترتیب درمان خود را در 8 جلسه 1/5 ساعته دریافت کردند؛ اما گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکردند. <strong>یافته‌ها:</strong> بین نمرات تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی در گروه‌های درمان و کنترل در پیش‌آزمون تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. نتایج نشان داد که شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان متمرکز بر شفقت در مقایسۀ با گروه کنترل منجر به افزایش تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی در بیماران ام اس در پس‌آزمون شد. در مرحلۀ پیگیری، تأثیر شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان متمرکز بر شفقت بر تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی ماندگار بود. علاوه بر این، تأثیر شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان متمرکز بر شفقت بر تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی در پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معنی‌داری نداشت. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌‌آگاهی و درمان متمرکز بر شفقت به احتمال زیاد سبب کاهش اضطراب، در نتیجه مقابلۀ بهتر با بیماری و افزایش تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی در بیماران مبتلا به ام اس می‌شود. <strong>Introduction:</strong> As multiple sclerosis (MS) affects both the body and mind, people with MS need to be treated by both pharmacological and psychological interventions. Psychological interventions include using a variety of counseling and psychotherapy approaches, such as mindfulness- based cognitive therapy and compassion-focused therapy. The purpose of this study was to compare the efficacy of mindfulness- based cognitive therapy and compassion-focused therapy on resilience and psychological well- being in patients with MS. <strong>Materials and Methods:</strong> This study was semi-experimental with a pre- test, post- test control group design. This study consisted of all men with MS in Tabriz who were members of the MS Society in 2018. In total, 30 men were selected and randomly divided into three groups by a purposive sampling method. Members of both experimental groups received their treatment, respectively, in eight sessions of 1.5 hours; however, the control group did not receive any treatment. <strong>Results:</strong> There was no significant difference between resilience and psychological well-being scores in the treatment and control groups in the pre-test. The results showed that mindfulness- based cognitive therapy and compassion-focused therapy compared to the control group led to increased resilience & psychological well-being in MS patients in the post- test. In the follow-up phase, the effect of mindfulness-based cognitive therapy and compassion-focused therapy on resilience and psychological well-being persisted. Furthermore, the impact of mindfulness-based cognitive therapy and compassion-focused therapy on resilience and psychological well-being in the post-test and follow- up was significantly not different.&nbsp;<strong>Conclusion:</strong> Mindfulness-based cognitive therapy and compassion-focused therapy are likely to reduce anxiety, thereby better coping with the disease and increasing resilience and psychological well- being in patients with MS.<br> <span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> درمان شناختی رفتاری, مالتیپل اسکلروزیس, مداخلات روانی اجتماعی Cognitive Behavioral Therapy, Multiple Sclerosis, Psychosocial Intervention 60 70 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-756-1&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Akbarpor مرتضی اکبرپور psychodrama2002@gmail.com 100319475328460022037 100319475328460022037 No Department of Clinical Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Maryam Sharifiyan Ghazijahani مریم شریفیان sharifiyanmaryam@ymail.com 100319475328460022038 100319475328460022038 No Department of Clinical Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران hadi Smkhani akbarinejhad هادی اسمخانی اکبری نژاد hadiakbarinejhad@yahoo.com 100319475328460022039 100319475328460022039 Yes Department of Psychology, University College of Nabi Akram, Tabriz, Iran گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی نبی اکرم (ص)، تبریز، ایران