fa اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز بر همدلی و قضاوت اخلاقی کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌ای علوم اعصاب شناختی Cognitive Neuroscience پژوهشي Research --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه: </strong>اختلال نافرمانی مقابله‌ای یکی از شایع‌ترین اختلال‌های رفتاری مخرب است. امروزه روش‌های غیرتهاجمی مانند تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز برای کنترل و بهبود نشانه‌های اختلالات جایگاه ویژه‌ای یافته‌اند و ممکن است مزایایی نسبت به درمان‌های دارویی داشته باشند. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز بر همدلی و قضاوت اخلاقی کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌ای انجام شد.<strong> مواد و روش‌ها: </strong>طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون&ndash; پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد. جامعه آماری پژوهش، کلیه پسران 11-8 ساله مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌ای مدارس ابتدایی شهر ارومیه در سال 99-1398 بود. از بین کل جامعه هدف به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای تعداد 30 نفر دانش‌آموز دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای با استفاده از پرسشنامه درجه‌بندی اختلال نافرمانی مقابله‌ای (هومرسن و همکاران، 2006)، انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15) و کنترل (15) قرار گرفتند، سپس مقیاس همدلی گریفت (بریانت ، 1982) و پرسشنامه قضاوت اخلاقی (سینها و وارما، 1998) توسط شرکت‌کنندگان تکمیل گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و تحلیل واریانس چند متغیری استفاده شد. <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز به طور قابل توجهی همدلی و قضاوت اخلاقی را نسبت به گروه کنترل بهبود بخشید. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> این مطالعه حاکی از آن است که روانشناسان و درمانگران می‌توانند از تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز در کنار سایر درمان‌ها برای بهبود همدلی و قضاوت اخلاقی کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌ای استفاده کنند. <strong>Introduction:</strong> Oppositional defiant disorder (ODD) is one of the most common destructive behavioral disorders. Today, non-invasive methods, such as transcranial direct-current stimulation (tDCS), to control and improve the symptoms of various disorders have found a special place and may have advantages over drug treatments. This study aimed to investigate the effectiveness of tDCS on empathy and moral assessment of children with ODD. <strong>Materials and Methods:</strong> The research design is semi-experimental with a post-test pre-test with the control group. The statistical population of the study was all 8-11 years old boys with ODD in primary schools in Urmia, Iran in 2019-2020. Out of the total target population, by multistage cluster sampling, 30 students with ODD were selected using ODD Rating Scale (Hommersen et al, 2006), and randomly assigned into two experimental (n=15) and control (n=15) groups, then Griffith Empathy Measure (Bryant, 1982) and Moral Judgment Test (Synha & Warma, 1998) were completed by the participants. Descriptive statistics and univariate Analysis of Variance were used to analyze the data.<strong> Results: </strong>The results of this study showed that the application of tDCS significantly improved empathy and moral judgment compared to the control group. <strong>Conclusion: </strong>The study implies that psychologists and therapists may use tDCS along with other treatments to improve empathy and moral judgment of children with ODD. تحریک‌پذیری قشر مغز, قضاوت, همدلی Cortical Excitability, Judgment, Empathy 45 55 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-848-1&slc_lang=fa&sid=1 farhad ghadiri sourman abadi فرهاد غدیری صورمان آبادی farhadghadiri17@yahoo.com 100319475328460022210 100319475328460022210 Yes Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران khoshdavi ebrahimzadeh خوشدوی ابراهیم زاده ebrahimzade113@gmail.com 100319475328460022211 100319475328460022211 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران soraya anvari anbi ثریا انوری انبی s.anvarii65@gmail.com 100319475328460022212 100319475328460022212 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران nasim ghazanfari نسیم غضنفری Nm.ghazanfari@gmail.com 100319475328460022213 100319475328460022213 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران