fa نقش RNA های غیر کد کنندۀ بلند در بیماری‌زایی بیماری مالتیپل اسکلروزیس نوروپاتولوژي Neuropathology مروری Review --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> مالتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری عصبی التهابی مزمن پیشروندۀ سیستم عصبی مرکزی (CNS) با سبب‌شناسی ناشناخته است که با فعال شدن پاتولوژیک سیستم ایمنی و ورود لکوسیت‌ها به CNS موجب دمیلیناسیون و آسیب آکسونی می‌شود. عوامل ژنتیکی و محیطی مختلفی در آغاز و پیشرفت این بیماری موثر دانسته شده‌اند، اما اتیولوژی و پاتوژنز بیماری MS هنوز روشن نیست. در سال‌های اخیر نقش RNA های غیر کد کننده (non- coding RNA) در بیماری‌زایی بیماری‌های مختلف از جمله بیماری‌های سیستم عصبی مورد مطالعات گسترده‌ای قرار گرفته است. یک زیر گروه از ncRNA ها که طول آن‌ها بیش از 200 نوکلئوتید است RNAهای غیر کد کنندۀ بلند (long non- coding RNAs) یا به اختصار lncRNA ها نامیده می‌شوند. شناسایی lncRNA ها و نقش آن‌ها در تنظیم بیان ژن، افق جدیدی در مطالعات بیولوژی سلولی و نیز مطالعات مربوط به بیماری‌زایی بیماری‌ها گشوده است. پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند که lncRNA ها عملکرد سلول‌های ایمنی و فرایندهای ایمونولوژیک از جمله روندهای دخیل در بیماری‌های التهابی CNS را تنظیم می‌کنند. مقالۀ مروری حاضر به بررسی نقش lncRNA ها در بیماری‌زایی بیماری MS می‌پردازد.<strong> نتیجه‌گیری:</strong> lncRNA ها رفتارهای سلولی مانند پرولیفراسیون، تمایز و آپوپتوز را تنظیم می‌کنند. این مولکول‌ها در فعال‌سازی و عملکرد سلول‌های ایمنی ذاتی و اکتسابی و نتیجتاً در بیماری‌های مربوط به سیستم ایمنی نقش دارند. شناخت انواع lncRNA های درگیر در بیماری‌زایی MS می‌تواند باعث پیشرفت روندهای مربوط به تشخیص، پیش‌آگاهی و درمان بیماری شود.<span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span> <strong>Introduction:</strong> Multiple sclerosis (MS) is a chronic inflammatory neurological disease with unknown etiology that causes demyelination and axonal damage through the activation of the immune system and entry of leukocytes into the CNS. Although various genetic and environmental factors have been proposed for the initiation and progression of MS, exact mechanisms that cause this disorder are not known. In recent years, the role of non- coding RNAs (ncRNA) has been extensively investigated in the pathogenesis of various diseases, including CNS disorders. A subgroup of ncRNAs that have a length of more than 200 nucleotides is called long non- coding RNAs or lncRNAs. The Discovery of lncRNAs and their role in gene expression regulation has opened a new area of research in cell biology as well as in studies that focus on disease mechanisms. Several investigations have suggested that lncRNAs regulate immune cells and immunological processes, including those affecting CNS disorders. This review article is focused on the role of lncRNA in the pathogenesis of MS. <strong>Conclusion:</strong> lncRNAs regulate gene expression and cellular functions, including proliferation, differentiation, and apoptosis. lncRNAs are important players in human health and disease. They are also involved in the activation and functioning of innate and adaptive immune cells and hence in immune- related disorders. Understanding the type and function of lncRNAs involved in the pathogenesis of MS can promote the diagnosis and treatment of the disease.<span dir="RTL"></span> مالتیپل اسکلروزیس, سیستم ایمنی, بیماری‌های التهابی عصبی, RNA های ترجمه نشده Multiple Sclerosis, Immune System, Neuroinflammatory Diseases, RNA, Untranslated 105 114 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-659-1&slc_lang=fa&sid=1 Emad Kioumarsi عماد کیومرثی Emad.qoomarsi69@yahoo.com 100319475328460022164 100319475328460022164 No Department of Biology, Arsanjan Branch, Islamic Azad University, Arsnajan, Iran گروه زیست‌شناسی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران leila Kohan لیلا کهن leila_kohan@yahoo.com 100319475328460022165 100319475328460022165 No Department of Biology, Arsanjan Branch, Islamic Azad University, Arsnajan, Iran گروه زیست‌شناسی، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران Farshid Noorbakhsh فرشید نوربخش f-noorbakhsh@sina.tums.ac.ir 100319475328460022166 100319475328460022166 Yes Department of Immunology, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه ایمونولوژی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Sadegh Shirian صادق شیریان Shirian85@gmail.com 100319475328460022168 100319475328460022168 No a. Department of Pathology, School of Veterinary Medicine, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. b. Shiraz Molecular Pathology Research Center, Dr Daneshbod Pathology Lab, Shiraz, Iran الف. گروه پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. ب. مرکز تحقیقات آسیب‌شناسی مولکولی شیراز، آزمایشگاه آسیب‌شناسی دکتر دانشبد، شیراز، ایران Ali Gorji علی گرجی gorjial@uni-muenster.de 100319475328460022167 100319475328460022167 No a. Epilepsy Research Center, Department of Neurosurgery, Westfälische Wilhelms-Universitat Münster, Münster, Germany. b. Shefa Neuroscience Research Center, Khatam Alanbia Hospital, Tehran, Iran الف. مرکز تحقیقات صرع، گروه جراحی مغز و اعصاب، دانشگاه مونستر، مونستر، آلمان. ب. مرکز تحقیقات علوم اعصاب شفا، بیمارستان خاتم‌الانبیا، تهران، ایران Mohammad Shahverdi محمد شاهوردی Shahverdi.vet@gmail.com 100319475328460022169 100319475328460022169 No Department of Pathology, School of Veterinary Medicine, Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه پاتولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران