fa اثربخشی تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای بر کارکردهای اجرائی کودکان مبتلا به طیف اختلالات طیف اوتیسم علوم اعصاب شناختی Cognitive Neuroscience پژوهشي Research --- Open Access, CC-BY-NC <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> امروزه بدکارکردی عملکردهای اجرائی کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم موضوعی بحث‌برانگیزی است. لذا این پژوهش با هدف اثربخشی تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای بر عملکردهای اجرائی کودکان دارای اختلالات طیف اوتیسم انجام شد. <strong>مواد و روش‌ها: </strong>این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کودکان 10 تا 12 ساله مبتلا به اختلال طیف اوتیسم بود که در سال های 1401-1400 به مراکز درمانی و کلینیک های شهرستان شاهین‌دژ و بوکان مراجعه کرده بودند. تعداد 30 کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم به طور هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه (15 نفر گروه آزمایش تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای و 15 نفر گروه کنترل) جایگزین شدند. آزمودنی‌های گروه تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای به مدت 10 دقیقه تحت جریان مستقیم آندی روی سر، قرار گرفتند. ابزارهای تحقیق شامل مقیاس تشخیص اوتیسم گیلیام، آزمون مرتب‌سازی کارت‌های ویسکانسین، آزمون استروپ، خرده‌آزمون حافظه عددی آزمون وکسلر، آزمون آندره‌ری و آزمون عملکرد پیوسته بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌های تحقیق از تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شد. <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد که تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای، عملکردهای اجرائی (انعطاف‌پذیری شناختی، بازداری پاسخ، حافظه‌کاری، برنامه‌ریزی سازمانی و توجه پایدار) را به طور قابل توجهی بهبود بخشید.<strong> نتیجه‌گیری:</strong> به طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای، مکمل سودمندی برای بهبود و تقویت عملکردهای اجرائی کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم است.<span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction:</strong> Today, the distortion of the executive functions of children with autism spectrum disorders is a controversial issue. Therefore, this research was conducted with the aim of the effectiveness of transcranial direct stimulation on the executive functions of children with autism spectrum disorders. <strong>Materials and Methods: </strong>This study was quasi-experimental research with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population of the research included all children aged 10 to 12 years with autism spectrum disorder who were referred to treatment centers and clinics in Shahindej and Bukan cities in 1400-1401. A number of 30 children with autism spectrum disorder were purposefully selected and randomly replaced in two groups (15 in the transcranial direct current stimulation test group and 15 in the control group). Subjects in the transcranial direct current stimulation group underwent anodic transcranial direct current on the head for 10 minutes. Research tools included Gilliam&#39;s autism diagnosis scale, Wisconsin card sorting test, Stroop test, numerical memory subtest of Wechsler test, Andre-Ray test, and continuous performance test. Multivariate covariance analysis was used to analyze the research data. <strong>Results: </strong>The results showed that transcranial direct current stimulation significantly improved executive functions (cognitive flexibility, response inhibition, working memory, organization-planning and sustained attention. <strong>Conclusion:</strong> In general, it can be concluded that transcranial direct current stimulation is a useful supplement to improve and strengthen executive functions in children with autism spectrum disorders.</div> تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای, کارکردهای اجرائی, اختلالات طیف اوتیسم Transcranial Direct Current Stimulation, Executive Function, Autism Spectrum Disorder 20 31 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-278-3&slc_lang=fa&sid=1 Monireh Shamsi Holasu منیره شمسی هلاسو mshamstrust@gmail.com 100319475328460024153 100319475328460024153 No Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Mahmoud Tabatabaei محمود طباطبائی smt1351@gmail.con 100319475328460024154 100319475328460024154 Yes a. Department of Physiology, Tabriz Medical Sciences Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. b. Cognitive Neuroscience Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran الف. گروه فیزیولوژی، واحد علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. ب. مرکز تحقیقات علوم اعصاب شناختی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Masoumeh Azmodeh معصومه آزموده mas_azmod@yahoo.com 100319475328460024155 100319475328460024155 No Department of Psychology and Counseling, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی و مشاوره، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران