fa اثرات محافظتی زعفران در بیماری‌های سیستم عصبی: یک مروری روایی تحقیقات پایه در علوم اعصاب Basic research in Neuroscience مروری Review --- Open Access, CC-BY-NC <strong>مقدمه:</strong> زعفران (Crocus sativus L.) ادویه‌ای است که در سراسر جهان به‌عنوان رنگ و طعم‌دهنده استفاده می‌&shy;شود. زعفران همچنین منبعی از ترکیبات زیست فعال متعدد با فواید بالقوه برای سلامتی است. افزایش شیوع اختلالات عصبی و روانی مانند اضطراب، افسردگی، بیماری آلزایمر و بیماری پارکینسون در سال‌های اخیر به یک نگرانی قابل توجه تبدیل شده است. شواهد نشان می‌دهد که استرس اکسیداتیو و التهاب عصبی در القاء و پیشرفت این اختلالات نقش دارند. اگرچه محققان زمان قابل&shy; توجهی را صرف مطالعه این بیماری&shy;‌ها کرده‌&shy;اند، اما هنوز داروهای محدودی برای درمان آن‌&shy;ها وجود دارد. این مقاله به بررسی خواص دارویی زعفران و ترکیبات آن با تمرکز بر اثرات محافظت کننده عصبی و آنتی‌اکسیدانی آن می‌پردازد. علاوه‌ بر این، کاربردهای بالینی آن‌ها را در درمان بیماری‌های سیستم عصبی بررسی می‌&shy;کنیم. <strong>نتیجه&shy;‌گیری:</strong> زعفران به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضد‌افسردگی، اثرات مفیدی بر طیف وسیعی از اختلالات عصبی انسان دارد. ترکیبات موجود در زعفران به‌عنوان عوامل درمانی بالقوه برای درمان برخی بیماری‌های مغزی نویدبخش است.<br> &nbsp; <strong>Introduction: </strong>Saffron (Crocus sativus L.) is a spice that is used worldwide as a coloring and flavoring agent. Saffron is also a source of numerous bioactive compounds with many health benefits. The rising prevalence of neurological and psychological disorders, such as anxiety, depression, Alzheimer&#39;s disease, and Parkinson&#39;s disease, has become a significant concern in recent years. Evidence indicates that oxidative stress and neuroinflammation play a role in the induction and development of these disorders. Although researchers have spent considerable time studying these diseases, there are still limited drugs to treat them. This article reviews the medicinal properties of saffron and its compounds focusing on their neuroprotective and antioxidant effects. Furthermore, we explore their clinical applications in the treatment of nervous system diseases. <strong>Conclusion:</strong> Saffron shows beneficial effects against a wide range of human neurological disorders due to its antioxidant and anti-depressant properties. Compounds found in saffron hold promise as potential therapeutic agents for the treatment of certain brain diseases.<span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span><br> &nbsp; بیماری‌های نورودژنراتیو, التهاب, آنتی اکسیدان‌ها, استرس اکسیداتیو, عوامل محافظت‌کننده عصبی Neurodegenerative Diseases, Inflammation, Antioxidants, Oxidative Stress, Neuroprotective Agents 74 86 http://shefayekhatam.ir/browse.php?a_code=A-10-108-9&slc_lang=fa&sid=1 Mahan Kajkolah ماهان کجکلاه mahankajkolah@gmail.com 100319475328460025887 100319475328460025887 No Department of Plant Sciences and Biotechnology, Faculty of Life Sciences and Biotechnology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه علوم گیاهی و بیوتکنولوژی، دانشکده علوم زیستی و بیوتکنولوژی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Aida Nahumi آیدا ناحومی aida.nahumi@yahoo.com 100319475328460025888 100319475328460025888 No Department of Biology, Faculty of Science, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران Ashkan Asgari اشکان عسگری asgariashkan6@gmail.com 100319475328460025889 100319475328460025889 No Minab Higher Education Complex, Hormozgan University, Bandar Abbas, Iran مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران Abolfazl Bayrami ابوالفضل بایرامی abolfazlbayrami@gmail.com 100319475328460025890 100319475328460025890 No Department of Biology, Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Asad alah Asadi اسداله اسدی asad.asady@gmail.com 100319475328460025891 100319475328460025891 No Department of Biology, Faculty of Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Arash Abdolmaleki آرش عبدالملکی Abdolmalekiarash1364@gmail.com 100319475328460025892 100319475328460025892 Yes Department of Bioinformatics, Faculty of Advanced Technologies, University of Mohaghegh Ardabili, Namin, Iran گروه بیوانفورماتیک، دانشکده فناوری‌های نوین، دانشگاه محقق اردبیلی، نمین، ایران